Deelsessie 5: Maatschappelijk initiatief als “derde” sector
Gerelateerd aan modules Seat at the table en Passende financiering. Op weg naar brede erkenning van maatschappelijk initiatieven als eigenstandige sector met behoud van haar informele, hybride en nabije karakter.
Context
Sociaal maatschappelijk initiatief en vrijwilligers zorgen voor onderlinge verbondenheid en oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken. Veel van deze inzet ontstaat vanuit gemeenschapskracht en wordt georganiseerd via sociaal-maatschappelijke organisaties. Deze organisaties, waaronder bewonersinitiatieven en gemeenschappen, opereren in een samenleving die steeds meer onder druk staat. Terwijl de grote maatschappelijke vraagstukken van deze tijd vragen om een gezamenlijke aanpak.
De overheid kan dit niet alleen oplossen, en de markt biedt niet altijd een antwoord. Daarom is samenwerking tussen overheden, bedrijven, burgers en maatschappelijke organisaties essentieel. Sociaal-maatschappelijke organisaties zijn hierin onmisbaar. Zij weten als geen ander de verbinding te leggen tussen de systeem- en de leefwereld. Dit versterkt de veerkracht van de samenleving. Het is daarom belangrijk om nú ecosystemen te versterken waarin deze organisaties een volwaardige plek hebben en hun diversiteit wordt gewaardeerd.
Deze initiatieven worden echter benaderd en behandeld als ware ze een marktpartij, óf een overheid óf een groep individuele burgers. Dat gaat voorbij aan de intrinsieke waarde en karakter van dit type initiatief. Tijdens de Ronde Tafel van 27 juni j.l. op paleis Noordeinde is de volgende oplossingsrichting geïdentificeerd: er dient een fundamentele wijziging te komen in manier van denken over deze sociaal maatschappelijke initiatieven door te redeneren vanuit 3 partijen: markt, overheid en civil society (derde sector, ook hybride sfeer genoemd). Deze laatste is een op zichzelf staande partij met andere karakteristieken en moet dan ook anders worden bezien, als een essentiële infrastructuur, net zoals scholen. Deze zou doorgaand gefinancierd kunnen worden, mogelijk in € gekoppeld aan het aantal inwoners.
Doelen
- Het verder uitwerken en formuleren van concrete aanbevelingen voor een eigenstandige status of verlicht regime voor sociaal-maatschappelijke (vrijwilligers) organisaties zodat zij vanuit hun unieke kracht en karakteristieken niet alleen gelijkwaardig(er) zijn in samenwerking, beleidsontwikkeling en besluitvorming maar met name ook gemakkelijker toegang krijgen tot structurele passende financiering.
- Daarbij concreet in te zoomen op (al dan niet) de noodzaak tot een (aangepast) wettelijk kader en mogelijk ook de positie van initiatieven zonder rechtsvorm.
Opzet
In het gesprek verdiepen we – geïnspireerd door enkele praktijkvoorbeelden* – de verkenning naar het concept van een derde sector en formuleren we concrete aanbevelingen voor een meer passende status voor sociaal maatschappelijke initiatieven en daarbij behorende toegang tot financieringsstromen en gelijkwaardigheid t.o.v. andere partijen. Ook identificeren we wie belanghebbenden zijn die dit verder kunnen brengen, op welke manier en wat daarvoor nodig is.
* Bijvoorbeeld de ervaringen van Cybersoek Amsterdam met SAS-procedure en landelijke aanbesteding.
Achtergrond documentatie:
Meer investeren in wijkwelzijnswerk loont – Sociale Vraagstukken
