‘Samen werken aan acceptatie van intersekse personen’

“Weinig biologieboeken leren dat er meer bestaat dan alleen jongens- en meisjeslichamen. Er zijn ook intersekse personen. Ik wil mensen meegeven dat wij er mogen zijn zoals wij zijn. Samen moeten we ervoor zorgen dat de generaties na ons het beter krijgen en niet dezelfde strijd hoeven te voeren.” Koen (60) is een van de ambassadeurs van NNID, Expertisecentrum seksediversiteit.

De organisatie zet zich sinds 2013 in voor de zichtbaarheid, acceptatie en rechten van intersekse personen. “Intersekse betekent dat iemand wordt geboren met een lichaam dat niet volledig past binnen de gebruikelijke definities van man of vrouw”, vertelt projectleider en trainer Tinka (25).

Tinka bij projectbijeenkomst © foto: NNID | Viktor Adriaansens
Projectbijeenkomst NNID © foto: Viktor Adriaansens

1 op de 90

Volgens NNID gaat het om ongeveer 1 op de 90 mensen. Koen heeft het syndroom van Klinefelter. “Dan heb je een extra X-chromosoom en maak je nauwelijks testosteron aan.” Tinka vult aan: “Hoewel er talloze variaties zijn, delen veel intersekse personen vergelijkbare ervaringen. Bijvoorbeeld op het gebied van discriminatie, geweld en uitsluiting.” 

Samen doen 

Koen is een van de weinigen die er makkelijk over praat. “Er zijn 195.000 mensen in Nederland intersekse. Er zijn er maar zeventig die in het openbaar hierover durven te praten. Als spreekbuis vind ik het fijn om voor anderen op te komen. Ik krijg er energie van.” Misschien inspireert hij ook anderen. “Het zou fijn zijn als meer mensen er openlijk over durven te praten, want dat is nodig om mensen begrip bij te brengen. Je moet het samen doen.” 

Tijdens projectbijeenkomst NNID | © foto: Viktor Adriaansens
Tijdens projectbijeenkomst NNID | © foto: Viktor Adriaansens

Project {i}nclusief  

Binnen het project {i}nclusief gaat hij met Tinka mee naar bijeenkomsten over intersekse-inclusie bij bedrijven, organisaties en gemeenten. “Ik deel onze kennis, van theorie tot cijfers en onderzoek”, legt Tinka uit. De ambassadeurs vertellen persoonlijke verhalen. “Juist die ervaringskennis maakt indruk. Daardoor wordt voelbaar wat intersekse personen meemaken en waarom inclusie nodig is.” 

Hobbelige weg 

Intersekse personen hebben het niet makkelijk, weet Koen. “Ik sta inmiddels goed in het leven. Maar het is een hobbelige weg geweest. Sommige mensen blijven ermee worstelen. Binnen deze groep komt zelfdoding vier keer zo vaak voor als gemiddeld. Die cijfers maken mijn drijfveer om iets voor anderen te betekenen alleen maar groter. Ik hoop dat andere intersekse personen beseffen dat ze niet alleen zijn. Met mijn verhaal kan ik anderen verder helpen. Als ik één keer per jaar iemand persoonlijk kan helpen, ben ik al blij.” 

Winst behalen 

Volgens Koen is er nog veel winst te behalen. “Nog steeds adviseren artsen er niet over te praten. Anders word je buitengesloten. Nog steeds worden operaties uitgevoerd om lichamen aan te passen aan het beeld van man of vrouw. Dat kan gewoon niet.” 

Inclusiebeleid  

Ook blijkt dat veel organisaties niet nadenken over intersekse-inclusie. Koen: “Of het inclusiebeleid is er vooral voor de buitenwereld. Dan zijn de toiletten in een gemeentehuis genderneutraal, maar achter de schermen zijn die er niet voor het eigen personeel.” Tinka: “Door training en voorlichting werken we aan zichtbaarheid, delen we kennis en helpen we bij het veranderen van beleid.” 

Intersekse Verklaring 

Zo is er de Nederlandse Intersekse Verklaring. “Daarmee spreken organisaties af dat zij zich blijvend inzetten voor een veilige omgeving voor intersekse personen. We trainen bijvoorbeeld beleidsmedewerkers zodat zij weten wat intersekse is, signalen herkennen en respectvol omgaan met intersekse personen.” 

Meer begrip 

Want twee derde van de Nederlanders weet (nog) niet wat intersekse is. Tinka: “Onbekend maakt onbemind. Daarom is het zo belangrijk om te werken aan meer begrip, acceptatie en een inclusievere samenleving voor intersekse personen.”

Groepsfoto bij Intersekseboot @ Utrecht Pride 2026
Groepsfoto bij Intersekseboot @ Utrecht Pride 2026

Steun in de rug 

Het Oranje Fonds geeft financiële steun aan NNID. Daardoor kan de stichting  organisaties helpen inclusiever te worden. “Door de ondersteuning kunnen we onze kennis delen en meer zichtbaarheid creëren voor intersekse personen. Daarnaast is het fonds heel benaderbaar en toegankelijk. Op onze geel-paarse intersekseboot tijdens de Canal Pride in Utrecht waren twee medewerkers mee. Dat is letterlijk een steun in de rug voor de intersekse gemeenschap. Ook haal ik inspiratie uit verhalen over andere initiatieven die steun krijgen van het Oranje Fonds”, vertelt Tinka. 

Aan het woord 

Wat kunnen organisaties en initiatieven morgen al doen om inclusiever te zijn? “Vertel anderen erover. Besteed aandacht aan themadagen zoals Intersex Solidarity  Day, bijvoorbeeld in een nieuwsbrief. Laat intersekse personen aan het woord”, adviseert Tinka. Koen vult aan: “Laat je voorlichten. Vraag informatie aan bij instanties zoals NNID.” 

Volledige acceptatie 

Wat Tinka hoopt dat er verandert voor intersekse personen in Nederland? “Dat kinderen zelf kunnen beslissen of zij een operatie willen ondergaan en dat het stigma rondom intersekse verdwijnt.” Koen is het met haar eens. “Geen normaliserende operaties meer zonder toestemming van de persoon zelf. Maar eigenlijk hoop ik dat ik niet meer nodig ben als ambassadeur. Dat betekent dat intersekse volledig is geaccepteerd en we onszelf kunnen zijn.” 

Het Oranje Fonds zet zich in voor een samenleving waarin je kunt zijn wie je bent en houden van wie je wilt. Daarom steunen we project {i}nclusief van NNID. Wil je weten of je geld kunt aanvragen voor jouw project? Doe dan onze projectcheck op De projectcheck | Oranje Fonds.  

Meer weten over intersekse? Kijk op www.seksediversiteit.nl.